Τι είναι η Μαστοδυνία;

Η Μαστοδυνία ή μασταλγία, ο πόνος δηλαδή στο μαστό, είναι το συχνότερο σύμπτωμα των παθήσεων του μαστού. Σπάνια όμως αποτελεί εκδήλωση κακοήθους νόσου. Η μασταλγία διακρίνεται σε φυσιολογική ή πρωτοπαθή και σε δευτεροπαθή. Ως φυσιολογική χαρακτηρίζεται ο πόνος που παρατηρείται πριν την εμμηνορυσία και κατά τη διάρκεια της κύησης. Η δευτεροπαθής Μαστοδυνία οφείλεται σε κάποιο αίτιο, όπως είναι ο τραυματισμός, η φλεγμονή του μαστού, το αιμάτωμα, το απόστημα, η γυναικομαστία στους άνδρες και άλλα. Τέλος, υπάρχει και η Μαστοδυνία χωρίς κάποιο έμφανές αίτιο, η οποία μπορεί να είναι κυκλική ή μη κυκλική. Η κυκλική παρατηρείται συχνότερα σε γυναίκες μέσης ηλικίας και πιθανολογείται ότι οφείλεται σε κάποια αύξηση των οιστρογόνων.

Η μαστοδυνία είναι ο πόνος που εμφανίζεται στον έναν ή και στους δύο μαστούς. Ο πόνος μπορεί να είναι:

• ήπιος ή έντονος

• συνεχής ή διαλείπων

• εντοπισμένος σε συγκεκριμένο σημείο

• διάχυτος σε όλο το στήθος

Συχνά συνοδεύεται από:

• ευαισθησία

• αίσθημα βάρους

• πρήξιμο

• κάψιμο ή ενόχληση

Ο πόνος μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία, αλλά είναι πιο συχνός σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας.

Τύποι μαστοδυνίας

Η μαστοδυνία χωρίζεται σε δύο βασικές κατηγορίες:

Κυκλική μαστοδυνία

Η κυκλική μαστοδυνία σχετίζεται με τον εμμηνορροϊκό κύκλο και οφείλεται κυρίως σε ορμονικές αλλαγές.

Χαρακτηριστικά:

• εμφανίζεται πριν από την περίοδο

• επηρεάζει και τους δύο μαστούς

• συνοδεύεται από αίσθημα πρηξίματος

Συνήθως υποχωρεί μετά την έναρξη της περιόδου.

Μη κυκλική μαστοδυνία

Η μη κυκλική μαστοδυνία δεν σχετίζεται με τον κύκλο της περιόδου.

Μπορεί να οφείλεται σε:

• τραυματισμό

• κύστεις μαστού

• φλεγμονή

• μυοσκελετικό πόνο στο θωρακικό τοίχωμα

Συνήθως εμφανίζεται σε συγκεκριμένο σημείο του μαστού.

Αίτια μαστοδυνίας

Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που μπορούν να προκαλέσουν πόνο στο στήθος.

1. Ορμονικές αλλαγές

Οι ορμονικές μεταβολές που συμβαίνουν κατά τη διάρκεια του κύκλου επηρεάζουν τον ιστό του μαστού και μπορούν να προκαλέσουν ευαισθησία.

2. Κύστεις μαστού

Οι κύστεις είναι γεμάτες με υγρό και συχνά προκαλούν πόνο ή αίσθημα πίεσης.

3. Εγκυμοσύνη

Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης οι μαστοί αλλάζουν και γίνονται πιο ευαίσθητοι.

4. Θηλασμός

Κατά τον θηλασμό μπορεί να εμφανιστεί πόνος λόγω συμφόρησης ή φλεγμονής.

5. Τραυματισμός ή μυϊκός πόνος

Ο πόνος μπορεί να προέρχεται από τους μύες ή τις αρθρώσεις του θώρακα και να γίνεται αισθητός στον μαστό.

6. Φάρμακα

Ορισμένα φάρμακα όπως ορμονικές θεραπείες ή αντισυλληπτικά μπορεί να προκαλέσουν ευαισθησία στους μαστούς.

Συμπτώματα

Τα πιο συχνά συμπτώματα της μαστοδυνίας περιλαμβάνουν:

• πόνο στον έναν ή και στους δύο μαστούς

• ευαισθησία στην αφή

• αίσθημα καύσου

• πρήξιμο

• αίσθημα βάρους στο στήθος

Ο πόνος μπορεί να επηρεάζει την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής

Τι είναι ο καρκίνος του μαστού και ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου;

Ο καρκίνος του μαστού είναι η συχνότερη κακοήθης πάθηση στις γυναίκες στις ανεπτυγμένες χώρες. Η συχνότητα του αυξάνεται συνεχώς τις τελευταίες δεκαετίες. Στη χώρα μας περίπου 4000 νέες περιπτώσεις διαγιγνώσκονται και αντιμετωπίζονται κάθε χρόνο. Η αιτιολογία της νόσου δεν είναι γνωστή αλλά έχουν περιγραφεί παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο. Οι σημαντικότεροι παράγοντες κινδύνου για ανάπτυξη καρκίνου του μαστού είναι η ηλικία, το φύλο, το ιστορικό καρκίνου του μαστού στην ίδια τη γυναίκα ή το στενό οικογενειακό περιβάλλον, η πρώϊμη έναρξη της εμμήνου ρύσεως και η καθυστερημένη εμμηνόπαυση, η γενετική προδιάθεση, η λήψη ορμονών ή αντισυλληπτικών, η ατεκνία ή η καθυστερημένη πρώτη κύηση, η πλούσια σε λιπαρά διατροφή, η παχυσαρκία και η έλλειψη άσκησης. Εφόσον υπάρχει ένας ή περισσότεροι από αυτούς τους παράγοντες απαιτείται συστηματικός και τακτικός έλεγχος.

Πότε και πώς πρέπει να γίνεται ο έλεγχος των μαστών;

Γυναίκες που παρουσιάζουν συμπτώματα από το μαστό όπως, πόνο, οίδημα, αλλοιώσεις της θηλής, η έκκριμα από τη θηλή πρέπει να ελέγχονται. Η εξέταση πρέπει να γίνει από γυναικολόγο ή χειρουργό και περιλαμβάνει τη λήψη ιστορικού, την κλινική εξέταση και τη διερεύνηση με μαστογραφία ή υπερηχογράφημα. Σημαντικός είναι ο ρόλος της μαστογραφίας η οποία σήμερα γίνεται με μικρή δόση ακτινοβολίας, μπορεί να ανιχνεύσει ακόμη και αψηλάφητες βλάβες και χρησιμοποιείται ευρέως σε προγράμματα μαζικού ελέγχου. Σε νεαρές γυναίκες η μαστογραφία μπορεί να αντικατασταθεί με το υπερηχογράφημα.

            Επειδή η πρόληψη είναι ο καλύτερος σύμμαχος στην αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού, πρέπει να γίνεται μία μαστογραφία σε γυναίκες 35-40 ετών (η οποία θα χρησιμοποιείται για σύγκριση), μία μαστογραφία κάθε  δύο περίπου χρόνια για γυναίκες 40-50 ετών, ενώ μετά τα 50 μία μαστογραφία κάθε χρόνο. Σε κάθε περίπτωση όμως πρέπει να τονιστεί και η αξία της κλινικής εξέτασης από ειδικό ιατρό, καθώς επίσης και της αυτοεξέτασης από την ίδια τη γυναίκα.