Το έλκος στομάχου αποτελεί μία από τις πιο συχνές παθήσεις του πεπτικού συστήματος και επηρεάζει σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού. Πρόκειται για μια πληγή που σχηματίζεται στο εσωτερικό τοίχωμα του στομάχου, προκαλώντας πόνο και δυσφορία, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα.

Η σωστή ενημέρωση σχετικά με τα συμπτώματα, τις αιτίες και τις διαθέσιμες θεραπείες είναι καθοριστικής σημασίας για την έγκαιρη διάγνωση και την αποτελεσματική αντιμετώπιση της νόσου.

Τι είναι το έλκος στομάχου και που οφείλεται;

Το έλκος στομάχου ανήκει στην κατηγορία των πεπτικών ελκών και δημιουργείται όταν καταστρέφεται ο προστατευτικός βλεννογόνος του στομάχου. Το στομάχι παράγει ισχυρά οξέα για την πέψη των τροφών, αλλά φυσιολογικά προστατεύεται από ένα στρώμα βλέννας. Όταν αυτή η προστασία μειωθεί, τα οξέα μπορούν να προκαλέσουν φθορά και να δημιουργήσουν έλκος.

 Μπορεί να οφείλεται είτε σε μείωση των φυσιολογικών προστατευτικών μηχανισμών του οργανισμού στη δράση των οξέων που παράγονται στο στόμαχο είτε σε διαταραχή της ικανότητας του βλεννογόνου να αναπλάσσεται και να επουλώνεται. Μικρόβια όπως το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού και φάρμακα όπως η ασπιρίνη και τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη έχει αποδεικτεί ότις συμβάλλουν στην ανάπτυξη του έλκους.

Πως καταλαβαίνουμε το έλκος του δωδεκαδακτύλου;

Το έλκος του δωδεκαδακτύλου εκδηλώνεται συνήθως με οξύ πόνο που εντοπίζεται στο επιγάστριο (την περιοχή της κοιλιάς στην οποία βίσκεται ο στόμαχος). Ο πόνος μπορεί να είναι σαν κάψιμο και να επεκτείνεται και δεξιότερα. Δεν είναι σταθερός κατά τη διάρκεια της ημέρας και είναι συνήθως εντονότερος το βράδυ. Χαρακτηριστικά ο ασθενής ξυπνά κατά τη διάρκεια της νύκτας από τον πόνο, ο οποίος περνά μετά τη λήψη τροφής. Ενα άλλο χαρακτηριστικό είναι οτι ο όνος εμφανίζεται κυρίως την άνοιξη και το φθινόπωρο.

Συμπτώματα Έλκους Στομάχου

Τα συμπτώματα μπορεί να διαφέρουν από άτομο σε άτομο, ωστόσο τα πιο συνηθισμένα περιλαμβάνουν:

• Καυστικό ή διαξιφιστικό πόνο στο στομάχι

• Πόνο που εμφανίζεται όταν το στομάχι είναι άδειο

• Φούσκωμα και αίσθημα πληρότητας

• Ναυτία ή τάση για εμετό

• Απώλεια όρεξης

Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις, μπορεί να εμφανιστούν:

• Έμετος με αίμα

• Μαύρα κόπρανα (ένδειξη αιμορραγίας)

• Απότομη απώλεια βάρους

Αυτά τα συμπτώματα απαιτούν άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Πως τίθεται η διάγνωση του έλκους;

Σε κάθε περίπτωση πρέπει να ελεγχθείτε με μία γαστροσκόπηση αλλά και ένα υπερηχογράφημα χοληφόρων και ήπατος γιατί μπορεί ο πόνος να μην οφείλεται στο έλκος αλλά σε κάποια πάθηση της χοληδόχου κύστεως. Ιδιαίτερα εάν ο πόνος δεν εντοπίζεται μόνο στην κοιλιά αλλά αντανακλά και στον ώμο είναι πολύ πιθανό να οφείλεται είτε σε χολολιθίαση είτε σε χολοκυστίτιδα.

Ποια είναι η θεραπεία του έλκους;

Σήμερα πλέον υπάρχουν διαθέσιμα φάρμακα με τα οποία αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά οι περισσότερες περιπτώσεις έλκους στομάχου ή δωδεκαδακτύλου.  Με τα φάρμακα σήμερα επιτυγχάνεται η μείωση της οξύτητας του στομάχου, η αναστολή της έκκρισης των οξέων, η προστασία του βλεννογόνου, η αποφυγή της υποτροπής του έλκους και τέλος η εκρίζωση του ελικοβακτηριδίου το οποίο θεωρείται αιτιολογικός παράγοντας. Ενδεικτικά αναφέρουμε τα αντιόξινα, τους αναστολείς των Η2-υποδοχέων και τους ανστολείς της αντλίας πρωτονίων που είναι και τα νεότερα φάρμακα.

Πιθανές Επιπλοκές

Αν το έλκος δεν αντιμετωπιστεί, μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές καταστάσεις όπως:

Αιμορραγία

Μπορεί να είναι απειλητική για τη ζωή και απαιτεί άμεση ιατρική παρέμβαση.

Διάτρηση στομάχου

Η δημιουργία τρύπας στο τοίχωμα του στομάχου αποτελεί επείγουσα κατάσταση.

Απόφραξη

Η φλεγμονή μπορεί να εμποδίσει τη διέλευση της τροφής από το στομάχι.

Η χειρουργική θεραπεία πότε χρειάζεται;

Η χειρουργική θεραπεία του έλκους που κάποτε ήταν η κύρια θεραπεία έχει πλέον περιοριστεί μόνο στις περιπτώσεις που το έλκος είναι ανθεκτικό στη φαρμακευτική θεραπεία και όταν υπάρχουν επιπλοκές όπως αιμορραγία, διάτρηση ή πυλωρική στένωση.

Πρόληψη

Η πρόληψη του έλκους στομάχου βασίζεται σε απλές αλλά σημαντικές πρακτικές:

• Περιορισμός της χρήσης ΜΣΑΦ

• Καλή υγιεινή (πλύσιμο χεριών, ασφαλή τρόφιμα)

• Υγιεινή διατροφή

• Διαχείριση άγχους

Η έγκαιρη αντιμετώπιση των συμπτωμάτων μπορεί να αποτρέψει σοβαρές επιπλοκές.

Συμπέρασμα

Το έλκος στομάχου είναι μια συχνή αλλά αντιμετωπίσιμη πάθηση, αρκεί να διαγνωστεί έγκαιρα και να αντιμετωπιστεί σωστά. Η σύγχρονη ιατρική προσφέρει αποτελεσματικές θεραπείες που μπορούν να εξαλείψουν τα συμπτώματα και να επουλώσουν πλήρως το έλκος.

Η ενημέρωση και η πρόληψη παίζουν καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση της υγείας του πεπτικού συστήματος. Αν εμφανίζεις επίμονα συμπτώματα, είναι σημαντικό να συμβουλευτείς έναν ειδικό γιατρό.